Ziele cykorii

Cykoria pospolita (a właściwie cykoria podróżnik) jest rośliną powszechnie występującą w Polsce, związaną raczej z siedliskami ruderalnymi lub niezbyt bogatymi glebami, a naturalnie również murawami kserotermicznymi i miejscami suchymi o podłożu gliniastym. Można potraktować tę roślinę jako rodzimą dla naszego regionu, choć trudno powiedzieć, skąd się ten gatunek wywodzi – prawdopodobnie został zawleczony razem z pierwszymi osadami ludzkimi.

Kilka odmian, kilka zastosowań

Cykoria podróżnik wykształciła kilka odmian, które mogą się między sobą dość znacząco różnić nie tylko morfologią, ale także zastosowaniami. W medycynie naturalnej często jednak to rozróżnienie nie jest wyraźne i używano tych podgatunków, które w danym miejscu były dostępne. Wykorzystuje się najczęściej całe ziele, ale niektóre receptury przewidują wykorzystanie tylko płatków lub samych korzeni. Ziele to jest zidentyfikowane jako opisywana przez Avicennę hindiba o właściwościach przeciwrakowych.

Gorzka wspomaga trawienie

Odpowiednio spreparowane ziele zachowuje swój specyficzny gorzki posmak – nie jest tak gorzkie, jak prażony korzeń wykorzystywany do produkcji tzw. kawy zbożowej, ale jest to wyraźnie dominująca nuta smakowa. Cykoria zawdzięcza ją fitosterolom i im pochodnym, intybinie i garbnikom oraz alkaloidom. Są to wszystko związki, które przy podaniu doustnym pobudzają wydzielanie żółci, o czym wiedzieli już z dawien dawna Arabowie, przyprawiający gorzkimi ziołami tłuste mięso, a i Polacy odkryli to, jednak raczej przygotowując nalewki, niż używając cykorii jako przyprawy.

W mieszankach działa moczopędnie

Cykoria wykazuje słabe działanie moczopędne – dla wzmocnienia efektu najczęściej łączy się to ziele z innymi surowcami w mieszankach o skuteczniejszym działaniu. Użycie cykorii jest o tyle zasadne, że nie tylko pobudza ona wydzielanie wody i niektórych substancji mineralnych, ale równocześnie dostarcza minerałów do organizmu, dzięki czemu wraz z moczem nie są tracone cenne substancje, co jest problemem przy niektórych silniejszych mieszankach ziołowych.

Cykorii używano także zewnętrznie

W Polsce zdecydowanie najczęściej używano cykorii doustnie w postaci naparu lub odwaru, ale w krajach arabskich i niemieckojęzycznych często stosowano ją jako składnik mieszanek antyseptycznych i oczyszczająco-ściągających. Zawartość różnych fenoli i garbników powoduje, że preparaty na bazie cykorii mają działanie bakteriostatyczne i bakteriobójcze, a wykorzystaniu tej właśnie rośliny sprzyjała zawsze powszechność jej występowania.

Obecnie ziele cykorii jest wykorzystywane praktycznie wyłącznie jako składnik mieszanek doustnych do przygotowania naparów. Rzadko – ze względu na charakterystyczny smak – wykorzystuje się pojedyncze ziele, ale nie stanowi problemu zakup tylko tego jednego surowca. Mieszanki z cykorią mogą mieć bardzo różny skład, a nie zawsze roślina ta jest dodawana w celu poprawy skuteczności – czasem cykorię dodaje się jedynie po to, aby zmienić smak mieszanki.

Przejdź do:
Inulina