Perz kłącze

Perz jest jedną z tych roślin, które od dawna już związane są z siedzibami ludzkimi. Najprawdopodobniej pochodzi on z Azji Mniejszej, a na teren Europy został zawleczony. Na pewno jest rośliną obcą we florach obu Ameryk, ale i tam zadomowił się już na stałe. Jest uważany za jeden z najbardziej uciążliwych chwastów, ale jego kłącza, a w mniejszym stopniu również łodygi nadziemne i korzenie mają działanie lecznicze.

Znany od dawna

Choć najstarsze zielarskie dokumenty świadczące o stosowaniu perzu jako surowca leczniczego pochodzą od Pliniusza Starszego i Dioskorydesa (obaj żyli w pierwszym wieku naszej ery), to są pewne dowody mogące świadczyć o tym, że moczopędne działanie kłącza tej rośliny było znane już starożytnym Grekom. W Polsce roślina ta nie ma szczególnie długiej historii w ziołolecznictwie, choć oczywiście działanie kłączy perzu było znane od dawna – po prostu niechęć do uporczywego chwastu często brała górę nad jego skutecznością w leczeniu niektórych chorób układu moczowego.

Najlepsza kawa o działaniu moczopędnym

Korzeń perzu był na ziemiach polskich w średniowieczu stosowany tak, jak dziś używamy kawy – po uprażeniu zaparzano go i pito. Taki napar miał ostry zapach i był bardzo gorzki, a do tego, jeśli wierzyć pośrednim dowodom, działał bardzo silnie moczopędnie. Dziś raczej stosuje się korzeń suszony, ponieważ prażenie częściowo osłabia jego działanie, natomiast wówczas chodziło raczej o uzyskanie specyficznych walorów smakowych.

Jeśli leczyć, to nalewką

Napary były stosowane w ziołolecznictwie od zawsze – także korzeń perzu właśnie w tej formie był długo stosowany, ale od chwili rozpowszechnienia się procedury destylacji, co nastąpiło mniej więcej w połowie średniowiecza, Polacy częściej stawiali na okowitę, a nie napary. Z wody życia sporządzano przeróżne mikstury ziołowe, w tym nalewki z perzu. Były one silnie skoncentrowane i zgodnie z zachowanymi dokumentami, objętość około 30 ml nalewki zapewniała efekt podobny do wypicia około litra prawidłowo przygotowanego naparu z suszonego kłącza perzu. Perz pojawia się także jako składnik nalewek leczniczych i rekreacyjnych z południowych rejonów Polski, a szczególnie Śląska Cieszyńskiego i Tatr, gdzie był składnikiem absyntu i podobnych napojów, które stosowano powszechnie jako uniwersalne remedia ziołowe.

Perz dziś

Również dziś ziołolecznictwo i medycyna naturalna chętnie sięgają po kłącze perzu jako cenny surowiec leczniczy o działaniu delikatnie moczopędnym i pomagającym w oczyszczaniu nerek. W nowoczesnej medycynie tradycyjnej najczęściej jest to ziele używane nie samodzielnie, ale jako składnik mieszanek np. łącznie z szyszkami chmielu. Stosowany jest także do produkcji nalewek leczniczych o wysokich stężeniach substancji czynnych. Jest to roślina, która w dokumentach historycznych pojawia się przede wszystkim jako chwast, a dopiero dziś doczekała się należnego uznania jako surowiec lekarski.

Przejdź do:
Karczoch ziele