Karczoch ziele

Karczochy to rośliny pochodzące z obszaru Morza Śródziemnego i tam już w starożytności używane nie tylko jako jarzyna, ale także jako surowiec zielarski, który w odpowiedniej formie pozwalał leczyć nawet ciężkie przypadki niestrawności. W Polsce uprawa tej rośliny nie była nigdy popularna i nawet dziś wymaga specjalnego przygotowania ziemi i ochrony dla roślin. W XVII wieku karczochy zaczęto uprawiać przede wszystkim ze względu na walory dekoracyjne i dopiero przełom XVII i XVIII wieku przyniósł zainteresowanie tą rośliną ze względów zielarskich.

U Rzymian karczoch jest obowiązkowy

Starożytni Rzymianie bez karczochów chyba nie daliby sobie rady. Wprawdzie tutaj nie było rozpowszechnione wykorzystywanie ziela jako surowca leczniczego, ale karczochów jako jarzyn, które podawano do legendarnie sutych uczt, na których bawiono się bardzo często. W tym przypadku tak naprawdę czynnikiem działającym skutecznie był po prostu błonnik, którego duże ilości powodowały przyspieszenie defekacji lub odruch wymiotny. Z czasem jednak z karczochów zaczęto przygotowywać też napary – Rzymianie przyzwyczajeni do picia wina wcale chętnie ich nie przyjmowali, ale traktowali jako środek leczniczy, po który sięgano, kiedy inne metody zawodziły.

Im bardziej na północ, tym mniej zastosowań

W większości krajów poza obrębem Morza Śródziemnego karczoch był uprawiany jako warzywo dekoracyjne i tylko po części spożywcze. Jako samodzielny składnik naparów leczniczych występował tylko w cieplejszych rejonach Francji czy Wielkiej Brytanii (dokąd dotarł też tylko dzięki legionom rzymskim), a w pozostałych miejscach, tak jak w Polsce, raczej stanowił dodatek – uprawy były na tyle małe, że raczej nie stosowano ziela karczochów samodzielnie, ale ich działanie było wystarczająco silne, aby wzmocnić znane już przepisy. Z tego powodu w wielu recepturach znanych z wieków średnich po 200-300 latach pojawił się dodatkowy składnik – niewielki dodatek odpowiednio spreparowanego ziela karczocha.

Nowoczesna medycyna klasyczna

Dzisiejsza medycyna klasyczna nie zna wielu przeszkód, które uniemożliwiały na szerszą skalę stosowanie karczochów dawniej – uprawa jest łatwiejsza, selekcja i preparacja materiału też, dlatego dziś często zaleca się picie naparów z ziela karczocha, które jest samodzielnym produktem, a nie tylko domieszką do innych składników. Takie herbatki zaleca się w kontroli cholesterolu czy problemach z wątrobą. Uważa się także, że jest skuteczny w profilaktyce cellulitu, ponieważ równoważy gospodarkę tłuszczową. Nie jest jednak w stanie zapobiegać cellulitowi wodnemu ani ogólnie gromadzeniu wody w organizmie. Ze względu na działanie normalizujące na układ pokarmowy, jest stosowany w wielu chorobach nieżytowych, w biegunkach lub zaparciach, ale dotyczy to przede wszystkim obecnie uprawianych odmian – można mieć wątpliwości czy odmiany znane dawniej również miałyby tak korzystne działanie.

Przejdź do:
Liść brzozy